ریدلا (Readela) افزونه کوچکی برای مرورگر است که خواندن پاسخ‌های طولانی ChatGPT و Claude را راحت‌تر می‌کند، بی‌آنکه حتی یک کلمه از متن را تغییر دهد. شروعش یک دردسر آشنا بود: پاسخ‌های هوش مصنوعی که فارسی و انگلیسی را با هم دارند، اغلب جهت پاراگراف را اشتباه نشان می‌دهند. جمله فارسی‌ای که با یک اصطلاح انگلیسی شروع شود چپ‌به‌راست چیده می‌شود، علامت‌های فهرست به سمت اشتباه می‌روند و نقطه پایان جمله در سمت اشتباه ظاهر می‌شود. من پاسخ‌ها را در Word کپی می‌کردم فقط برای اینکه بتوانم بخوانمشان. Readela این مرحله را حذف می‌کند و چند امکان کوچک برای خواندن راحت‌تر هم کنارش می‌گذارد.
نصب برای Chrome (در زبانه تازه باز می‌شود) · نصب برای Firefox (در زبانه تازه باز می‌شود)
رایگان، برای ChatGPT و Claude در نسخه دسکتاپ کروم و فایرفاکس.
شروع کار
- Readela را از فروشگاه وب کروم یا افزونه‌های فایرفاکس نصب کنید.
- یک گفت‌وگو در ChatGPT یا Claude باز کنید.
- روی آیکون Readela در نوار ابزار مرورگر بزنید و تنظیمات خواندن را انتخاب کنید. تغییرها همان لحظه اعمال می‌شوند.
مشکل متن دوجهته
وقتی صفحه از تشخیص خودکار جهت متن استفاده می‌کند، مرورگر معمولاً به اولین نویسه‌ای تکیه می‌کند که جهت راست‌به‌چپ یا چپ‌به‌راست مشخصی دارد. برای پاراگرافی که به یک زبان نوشته شده، این روش جواب می‌دهد. اما برای شیوه‌ای که امروز خیلی‌ها می‌نویسند و می‌خوانند جواب نمی‌دهد: پاراگراف فارسی‌ای که با «ChatGPT» یا «Python» شروع شود، چپ‌به‌راست نمایش داده می‌شود و کل پاراگراف برای خواننده‌اش برعکس چیده می‌شود. فهرست‌ها و جدول‌ها بیشتر از همه آسیب می‌بینند، چون هر مورد جداگانه سنجیده می‌شود و علامت‌ها پراکنده می‌شوند.
Readela به جای اولین کلمه، کل پاراگراف را بررسی می‌کند. اگر دست‌کم ۴۰ درصد کلمه‌های یک بخش به خطی راست‌به‌چپ باشد، آن بخش راست‌به‌چپ خوانده می‌شود، هر کلمه‌ای که اولش آمده باشد. جمله راست‌به‌چپی که پر از اصطلاح‌های لاتین است هم، با درنظرگرفتن جای واژه‌های راست‌به‌چپ در جمله، شناخته می‌شود. فهرست‌ها و جدول‌ها یکجا سنجیده می‌شوند تا علامت‌ها، تورفتگی، ترتیب ستون‌ها و متن با هم جور باشند. کد و فرمول‌های ریاضی چپ‌به‌راست می‌مانند و در شمارش حساب نمی‌شوند.
چه کارهایی می‌کند
- جهت متن: به‌طور پیش‌فرض خودکار (Auto)، و اگر بخواهید خودتان تصمیم بگیرید، راست‌به‌چپ (RTL) یا چپ‌به‌راست (LTR).
- Paper و Night: رنگ‌های گرم روشن یا گرم تیره برای متن پاسخ‌ها، هر پوسته‌ای که خود سایت داشته باشد. رنگ پیام‌های خودتان همان رنگ‌های سایت می‌ماند و دکمه‌های سایت و بلوک‌های کد هم ظاهر سایت را نگه می‌دارند. کنتراست متن اصلی دست‌کم ۱۰ به ۱ است.
- Readela Sans: یک قلم خوانا که همراه افزونه نصب می‌شود. متن لاتین با Inter و فارسی و عربی با وزیرمتن نمایش داده می‌شود. خط‌های دیگر از قلم بی‌سریف دستگاه شما استفاده می‌کنند.
- اندازه متن و فاصله خط‌ها: بزرگ‌نمایی متن تا ۱۴۰ درصد و فاصله خط ۱٫۵، ۱٫۷۵ یا ۲.
- نشانک: جای خودتان را در گفت‌وگو ذخیره کنید و بعداً به آن برگردید. هر گفت‌وگو یک نشانک دارد، تا هزار گفت‌وگو، و کنار هر کدام در فهرست گفت‌وگوهای خود سایت یک علامت کوچک می‌آید. میان‌برهای صفحه‌کلید اختیاری‌اند: خودتان در تنظیمات مرورگر تعریفشان می‌کنید و Readela هیچ کلیدی را از پیش تعیین نمی‌کند.
- گزینه Original برای هر تنظیم، و یک کلید خاموش که صفحه را دقیقاً به نمایش خود سایت برمی‌گرداند و تنظیمات و نشانک‌هایتان را هم نگه می‌دارد.
نشانکی که حدس نمی‌زند
برگشتن به گفت‌وگوهای طولانی با هوش مصنوعی سخت است. دکمه Save place اولین پاراگراف پاسخ را که ابتدای آن در بخش قابل‌مشاهده صفحه قرار دارد ذخیره می‌کند و دکمه Return بعداً دوباره آن را جلوی چشمتان می‌آورد. بعد از بارگذاری دوباره صفحه، بعد از بستن و باز کردن مرورگر و حتی وقتی سایت هنوز آن بخش از یک گفت‌وگوی طولانی را بارگذاری نکرده، کار می‌کند.
برای انتخاب دقیق محل، بخشی از متن پاراگراف را انتخاب کنید و Save place را بزنید. در گفت‌وگوهای بسیار طولانی، ممکن است برای یافتن بخش‌های قدیمی لازم باشد Return را دوباره بزنید.
نشانک فقط داخل همان پاسخی معتبر است که در آن ذخیره شده، پس همان جمله در پاسخ دیگری هرگز با آن اشتباه گرفته نمی‌شود. اگر جای ذخیره‌شده با اطمینان پیدا نشود، صفحه تکان نمی‌خورد، Readela همین را می‌گوید و نشانک سر جایش می‌ماند تا خودتان عوضش کنید یا پاکش کنید.
حریم خصوصی از پایه
Readela گفت‌وگوی روی صفحه را فقط برای این می‌خواند که جهت متن را تعیین کند، تنظیمات خواندن شما را اعمال کند و نشانکتان را پیدا کند. سرور، ابزار تحلیل یا ردیابی و کد راه‌دور ندارد و خود افزونه هیچ درخواست شبکه‌ای نمی‌فرستد. فقط تنظیمات و نشانک‌های شما، روی دستگاه خودتان، ذخیره می‌شوند. هر نشانک به شکل چند شناسه حاصل از هش و چند عدد موقعیت نگه داشته می‌شود، نه به شکل متن شما، عنوان یا نشانی گفت‌وگو.
فقط دو مجوز می‌خواهد: دسترسی به chatgpt.com و claude.ai، و فضای ذخیره‌سازی محلی. گفت‌وگوهای شما را، چه Readela نصب باشد چه نباشد، خود ChatGPT و Claude روی سرورهای خودشان و طبق سیاست حریم خصوصی خودشان پردازش می‌کنند.
چطور ساخته و آزموده شد
Readela با جاوااسکریپت ساده و بر پایه Manifest V3 ساخته شده است: یک کد مشترک برای کروم و فایرفاکس و یک مبدل کوچک برای هر سایت. آن‌قدر سبک است که بشود همیشه روشن نگهش داشت: وقتی خاموش است هیچ کاری در صفحه نمی‌کند و وقتی محتوای صفحه تغییری نمی‌کند هم کاری اجرا نمی‌کند (در فایرفاکس پیش از نسخه ۱۴۷، ثانیه‌ای یک بررسی کوچک).
آزمون‌های خودکار، کروم و فایرفاکس واقعی را روی صفحه‌های آزمایشی‌ای که شبیه این دو سایت ساخته شده‌اند اجرا می‌کنند. این آزمون‌ها جهت متن را در فارسی، عربی، عبری، انگلیسی و متن ترکیبی، رنگ‌های خواندن را در پوسته روشن و تیره و نشانک را پس از بارگذاری دوباره و راه‌اندازی دوباره مرورگر بررسی می‌کنند و تأیید می‌کنند که افزونه هیچ درخواست شبکه‌ای نمی‌فرستد. بسته‌های فروشگاه از یک نسخه برچسب‌خورده، بدون هیچ مرحله دستی و بدون فشرده‌سازی کد ساخته می‌شوند و ساخت دوباره همان فایل‌ها را می‌دهد. پس هر کسی می‌تواند بررسی کند که آنچه در فروشگاه‌هاست با کد عمومی یکی است.
محدودیت‌ها
- Readela فقط روی chatgpt.com و claude.ai و در نسخه دسکتاپ کروم و فایرفاکس کار می‌کند.
- جهت خودکار بر اساس سهم کلمه‌ها تعیین می‌شود. پاراگرافی که تقریباً نصف‌نصف بین دو خط تقسیم شده باشد، ممکن است جور دیگری از آنچه شما می‌خوانید سنجیده شود. گزینه‌های RTL و LTR برای همین وقت‌هاست.
- نشانی وبی که پیوند نشده باشد، همیشه از متن راست‌به‌چپ اطرافش جدا نمی‌شود.
- پنجره تنظیمات فقط به انگلیسی است.
- مایکروسافت اج و سافاری ممکن است بعداً اضافه شوند، اما فعلاً در دسترس نیستند.
دریافت Readela
Readela رایگان و متن‌باز است و با مجوز MIT منتشر شده.
- نصب برای Chrome (در زبانه تازه باز می‌شود)
- نصب برای Firefox (در زبانه تازه باز می‌شود)
- کد منبع در گیت‌هاب (در زبانه تازه باز می‌شود)
- گزارش مشکل (در زبانه تازه باز می‌شود)
Readela یک پروژه مستقل است و هیچ وابستگی‌ای به OpenAI یا Anthropic ندارد.